Trăn trở người thân gặp nạn, nữ quân nhân tạo hệ thống “tập trung lái xe”
Chiều 28/1, tại Hà Nội, Lễ tổng kết và trao giải cuộc thi “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam 2025” chính thức diễn ra, khép lại hành trình hơn 3 tháng tìm kiếm những giải pháp sáng tạo nhằm cải thiện thực trạng giao thông đường bộ tại Việt Nam.
Trong số 19 tác phẩm xuất sắc lọt vào vòng chung kết, có một sáng kiến công nghệ được hình thành từ nỗi trăn trở rất đời thường của một nữ học viên quân đội: chứng kiến người thân gặp tai nạn vì vừa lái xe vừa sử dụng điện thoại.
Sáng kiến Hệ thống cảnh báo “Tập trung để sống” – Giải pháp giảm thiểu tai nạn do sử dụng điện thoại khi lái xe đã xuất sắc giành giải Khuyến khích của cuộc thi “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam 2025”.
Tác giả của sáng kiến ấy là Thượng sĩ Nguyễn Ngọc Khuê, sinh năm 2005, học viên năm 3 chuyên ngành Công nghệ thông tin, Học viện Kỹ thuật quân sự.
Trăn trở từ vụ tai nạn của người thân
Ý tưởng của Ngọc Khuê xuất phát từ một sự việc xảy ra trong chính gia đình của cô.
Cuối năm 2023, người quen của Khuê trên đường đi dự đám cưới đã vừa điều khiển xe máy vừa nghe điện thoại. Chỉ một khoảnh khắc mất tập trung, không quan sát kỹ tình huống phía trước, tai nạn đã xảy ra. May mắn không có hậu quả nghiêm trọng, nhưng sự việc ấy để lại trong nữ quân nhân sự trăn trở.
Từ đó, Khuê bắt đầu quan sát nhiều hơn những gì diễn ra trên đường phố. Hình ảnh người đi xe máy vừa chạy vừa nghe gọi, nhắn tin, lướt mạng xã hội xuất hiện ở khắp nơi, trở thành một thói quen nguy hiểm nhưng lại rất phổ biến.
Khi Học viện Kỹ thuật quân sự phát động tham gia cuộc thi “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam 2025” do báo Dân trí phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) và Công ty ô tô Toyota Việt Nam tổ chức, Khuê nhận ra đây là cơ hội để biến nỗi trăn trở ấy thành một ý tưởng cụ thể.
Ngăn nguy hiểm từ sớm bằng công nghệ
Không lựa chọn cách tiếp cận từ góc độ xử phạt hay kiểm soát sau vi phạm, Ngọc Khuê hướng tới giải pháp phòng ngừa, tác động trực tiếp vào hành vi của người lái xe.
Ý tưởng mà Khuê xây dựng là một hệ thống thông minh có khả năng phát hiện việc sử dụng điện thoại khi đang điều khiển xe máy. Hệ thống được thiết kế để nhận diện trạng thái mất tập trung của người lái và đưa ra cảnh báo kịp thời, ngay khi hành vi nguy hiểm vừa xuất hiện.
Theo Khuê, với xe máy, việc phát hiện người điều khiển có đang dùng điện thoại hay không từ bên ngoài là rất khó. Camera giao thông hay lực lượng chức năng không thể theo dõi chi tiết từng hành vi nhỏ. Trong khi đó, chỉ một giây mất tập trung cũng có thể dẫn tới tai nạn nghiêm trọng.
Vì vậy, giải pháp công nghệ được kỳ vọng sẽ đóng vai trò như một “người nhắc nhở thầm lặng”, giúp người lái tự điều chỉnh hành vi trước khi rủi ro xảy ra.
“Thông điệp “Tập trung để sống” được lựa chọn với mong muốn nhấn mạnh rằng, chỉ cần hoãn lại một cuộc gọi hay tin nhắn vài phút, người tham gia giao thông có thể bảo vệ được chính mình và cộng đồng.
Ở thời điểm hiện tại, sản phẩm mới dừng ở mức ý tưởng và thiết kế giải pháp tổng thể. Tuy nhiên, với nền tảng chuyên ngành Công nghệ thông tin, tôi tin rằng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, xử lý hình ảnh và cảm biến hoàn toàn có thể được ứng dụng để hiện thực hóa ý tưởng trong tương lai”, Ngọc Khuê chia sẻ.
Mong muốn hạn chế những câu chuyện đau lòng vì bất cẩn
Chiều 25/1, khi đang học trên giảng đường, Ngọc Khuê bất ngờ nhận được email thông báo ý tưởng của mình lọt vào vòng chung kết cuộc thi. Khoảnh khắc ấy, theo lời Khuê, là một cảm xúc “vỡ òa”, bởi sự ghi nhận đến ngay trong quá trình học tập, nghiên cứu còn rất nhiều áp lực.
Theo ban tổ chức, cuộc thi “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam 2025” được triển khai từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026 trên quy mô toàn quốc, thu hút gần 600 bài dự thi chất lượng với ba chủ đề lớn, phản ánh những vấn đề giao thông nhức nhối hiện nay.
Qua các vòng sơ khảo, chung khảo và chung kết, ban giám khảo đã lựa chọn 19 tác phẩm xuất sắc nhất để trao giải, với tổng giá trị giải thưởng 255 triệu đồng.
Với Ngọc Khuê, việc nhận giải Khuyến khích không chỉ là niềm vui cá nhân mà còn là động lực để tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu, ứng dụng công nghệ phục vụ cộng đồng.
