Sáng kiến An toàn giao thông 2025: Giải pháp về điểm mù cho lái xe

Chiều 28/1, tại Hà Nội, báo Dân trí phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) và Công ty ô tô Toyota tổ chức lễ tổng kết, trao giải cuộc thi “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam 2025” cho các tác giả, nhóm tác giả đạt giải.

Tới tham dự buổi lễ có bà Nguyễn Thị Hà, Thứ trưởng Bộ Nội vụ; Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng Phòng Hướng dẫn, tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông Cục CSGT; bà Trịnh Thu Hà, Phó Chánh Văn phòng Ủy Ban An toàn giao thông Quốc gia; bà Nguyễn Thị Thu Huyền, Phó Tổng giám đốc Công ty ô tô Toyota Việt Nam, cùng nhiều khách mời khác.

Về phía báo Dân trí có ông Phạm Tuấn Anh, Tổng biên tập; bà Nguyễn Thu Hằng, Phó tổng biên tập, cùng các trưởng, phó ban chuyên môn và đông đảo cán bộ, phóng viên, nhân viên tham gia lễ trao giải.

Cuộc thi được tổ chức nhằm khuyến khích, tôn vinh những sáng kiến, giải pháp sáng tạo, thiết thực trong lĩnh vực an toàn giao thông; đồng thời huy động trí tuệ của các tầng lớp nhân dân, cán bộ, chiến sĩ, sinh viên, kỹ sư, nhà nghiên cứu,… vào việc giải quyết những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn giao thông hiện nay.

Cuộc thi có ý nghĩa xã hội sâu sắc, thiết thực

Sau các vòng sơ khảo, chung khảo và chung kết, ban giám khảo đã lựa chọn được 19 tác phẩm xuất sắc nhất để trao bộ giải thưởng có tổng giá trị 255 triệu đồng gồm 1 giải Nhất, 1 giải Nhì, 1 giải Ba và các giải Khuyến khích cho mỗi chủ đề.

Theo ban tổ chức, các tác phẩm đạt giải được đánh giá cao về tính mới, sáng tạo, khả năng ứng dụng thực tế và hiệu quả trong việc phòng ngừa, giảm thiểu tai nạn giao thông.

Ban tổ chức cuộc thi cũng cho biết, điểm nổi bật của cuộc thi năm nay. Một là, đối tượng tham gia đa dạng từ học sinh, sinh viên, công viên chức và đặc biệt là sự tham gia đông đảo của lực lượng quân đội, các trường kĩ thuật trong quân đội.

Hai là, bài dự thi năm nay được đầu tư, chỉn chu và có tính ứng dụng cao. Ba là, các tác giả tâm huyết với bài dự thi, có các chiến sĩ sau khi tham dự vòng chung kết ngày 27/1, sáng nay đã lái xe hơn 600km từ vùng biên giới Việt – Lào về Hà Nội để tham dự Lễ trao giải.

Trong đó, tác phẩm “Hệ thống cảnh báo điểm mù chủ động “vành đai ánh sáng”” của nhóm tác giả Đinh Xuân Dương, Đỗ Minh Trí, Trần Thanh Tùng đã xuất sắc giành giải Nhất của cuộc thi.

Đại diện cho nhóm tác giả đạt giải, Đại úy Đỗ Minh Trí, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 3, Sư đoàn 324, Quân khu 4 bày tỏ niềm vui và sự phấn khởi khi sáng kiến của nhóm được ban tổ chức và hội đồng giám khảo ghi nhận, đánh giá cao.

Đại úy Đỗ Minh Trí đánh giá, cuộc thi “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam” do báo Dân trí tổ chức là một trong những cuộc thi có ý nghĩa xã hội sâu sắc, thiết thực, thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân, các tổ chức, đơn vị trong và ngoài lực lượng vũ trang.

Anh nhận xét nhiều tác phẩm tham gia cuộc thi năm nay xuất phát từ thực tiễn đời sống, bám sát những vấn đề “nóng” trong giao thông hiện nay, từ đó đưa ra các giải pháp hữu hiệu, có thể triển khai ngay, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông, hạn chế ùn tắc, bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông.

Chia sẻ cụ thể về tác phẩm đạt giải Nhất, Đại úy Đỗ Minh Trí cho biết, “Hệ thống cảnh báo điểm mù chủ động “vành đai ánh sáng” là sáng kiến có nhiều điểm độc đáo trong việc cảnh báo các điểm mù của những phương tiện cỡ lớn như xe siêu trường, siêu trọng, xe tải, xe container, xe ben,…

Theo anh Trí, trước đây, phần lớn các hệ thống cảnh báo điểm mù chỉ tập trung vào việc hỗ trợ lái xe, cung cấp tín hiệu cho người điều khiển phương tiện.

Song trong thực tế, tai nạn thường xảy ra do người tham gia giao thông xung quanh không nhận biết được đâu là vùng điểm mù nguy hiểm của các xe lớn.

Từ thực tế đó, nhóm tác giả đã nghiên cứu và xây dựng hệ thống cảnh báo không chỉ dành riêng cho lái xe mà còn hướng trực tiếp tới những người tham gia giao thông xung quanh phương tiện.

Ứng dụng thực tiễn cao, chi phí thấp

“Hệ thống cảnh báo điểm mù chủ động “vành đai ánh sáng”” sẽ giúp người đi gần xe lớn biết rõ đâu là điểm mù của chiếc xe đó.

Khi nhận thức được nguy hiểm, họ sẽ chủ động tránh xa, qua đó giúp cả lái xe và người xung quanh giảm thiểu rủi ro”, Đại úy Đỗ Minh Trí chia sẻ và cho biết hệ thống được cấu thành từ hai yếu tố chính là vành đai thị giác và cảnh báo phản hồi.

Đối với vành đai thị giác, các phương tiện được lắp đặt hệ thống chiếu tia laser xuống mặt đường.

Các vạch laser này được hiệu chỉnh theo tầm nhìn của người lái, tạo thành một “vành đai” trực quan thể hiện rõ khu vực điểm mù xung quanh xe. Nhờ đó, người tham gia giao thông xung quanh xe có thể dễ dàng quan sát, nhận biết khu vực nguy hiểm để chủ động điều chỉnh hướng di chuyển, giữ khoảng cách an toàn.

Đại úy Đỗ Minh Trí cho rằng, khi các phương tiện đi cạnh xe siêu trường, siêu trọng nhìn thấy rõ vùng điểm mù, họ sẽ tự ý thức được việc mình đang di chuyển vào khu vực nguy hiểm, từ đó chủ động tránh xa thay vì di chuyển song song hoặc cắt ngang đầu xe như trước.

Bên cạnh vành đai thị giác, điểm đặc biệt của hệ thống này là tích hợp cảnh báo phản hồi. Đại úy Đỗ Minh Trí cho rằng đây là nội dung không mới trên thế giới nhưng được nhóm tác giả cải tiến theo hướng phù hợp với điều kiện giao thông Việt Nam.

Cụ thể, các phương tiện được trang bị cảm biến tại những vị trí điểm mù. Khi có người hoặc phương tiện khác đi vào khu vực này, hệ thống sẽ phát ra âm thanh cảnh báo trực tiếp ra bên ngoài, thay vì chỉ phát tín hiệu cho lái xe như các hệ thống truyền thống.

Âm thanh cảnh báo có thể là: “Bạn chú ý, bạn đang đi vào điểm mù của xe”.

Việc phát ra âm thanh bên ngoài giúp người tham gia giao thông xung quanh xe ngay lập tức nhận biết được nguy hiểm, từ đó chủ động tránh xa để bảo đảm an toàn cho bản thân.

Đại úy Đỗ Minh Trí cho biết thêm, bản thân công tác trong môi trường Quân đội nên anh đặc biệt quan tâm đến tính thực tiễn và khả năng ứng dụng của các sáng kiến.

Anh khẳng định, trong Quân đội, các xe vận tải quân sự nếu muốn lắp đặt thêm thiết bị đều phải được sự cho phép của Bộ Quốc phòng và đơn vị quản lý.

Do đó, các hệ thống cần đảm bảo đơn giản, dễ triển khai, không ảnh hưởng đến đặc thù nhiệm vụ. Thực tế cho thấy, nhiều phương tiện quân sự hiện nay được sơn màu phù hợp với điều kiện địa hình, khiến việc nhận diện trong đêm tối gặp nhiều khó khăn.

Trong khi đó, các xe đang sử dụng chủ yếu là những dòng xe có động cơ khỏe, mã lực lớn để vận chuyển quân và trang thiết bị tại các khu vực đồi núi, địa hình phức tạp, nhưng lại chưa được trang bị nhiều công nghệ hỗ trợ an toàn.

“Qua cuộc thi, tôi nhận thấy sáng kiến không chỉ phù hợp với môi trường quân sự mà còn có thể áp dụng rộng rãi ngoài thực tiễn dân sự, với ưu điểm chi phí thấp, dễ lắp đặt, hiệu quả rõ rệt”, Đại úy Đỗ Minh Trí nói.

Theo phản hồi từ thực tế thử nghiệm, nhiều lái xe siêu trường, siêu trọng đánh giá rất cao hiệu quả của hệ thống.

Thay vì phải lắp đặt nhiều hệ thống đèn chiếu xung quanh xe, chỉ cần lắp đặt “Hệ thống cảnh báo điểm mù tự động “vành đai ánh sáng” đã giúp lái xe căn đường tốt hơn, đồng thời giúp người tham gia giao thông xung quanh chủ động tránh xa vùng nguy hiểm.

Giải pháp này cũng góp phần thay đổi tư duy khi tham gia giao thông, từ việc “xe lớn phải tránh xe bé” sang việc “xe bé chủ động tránh xe lớn”, nhất là trong bối cảnh các phương tiện siêu trường, siêu trọng có quán tính rất lớn khi vào cua, khiến việc xử lý tình huống khẩn cấp gặp nhiều khó khăn.

“Mặc dù lái xe có thể cảm nhận được nguy hiểm, nhưng để xử lý kịp thời lại là vấn đề khác. Hệ thống này sẽ giúp các phương tiện linh hoạt, chủ động hơn trong quá trình di chuyển, đảm bảo an toàn cho cả hai phía”, Đại úy Đỗ Minh Trí nhấn mạnh.

Ý tưởng xuất phát từ thực tiễn

Tác phẩm “Giải pháp thiết bị cảnh báo điểm mù cho lái xe” của tác giả Lý Hoàng Hùng, Phó Đại đội trưởng Đại đội Chỉ huy, Lữ đoàn Pháo binh 382, Quân khu 1 vinh dự nhận giải Ba.

Chia sẻ về sáng kiến của mình, anh Hùng cho biết, ý tưởng của tác phẩm xuất phát từ thực tiễn trong quá trình các phương tiện, pháo và khí tài cỡ lớn của đơn vị cơ động trên các tuyến đường lớn, nơi có mật độ phương tiện tham gia giao thông cao.

Trong khi đó, nhiều phương tiện đã sử dụng lâu năm, chưa được trang bị các thiết bị cảnh báo hiện đại, từ thực tế đó anh đã nghiên cứu giải pháp cảnh báo điểm mù nhằm hỗ trợ lái xe phát hiện sớm nguy hiểm, bảo đảm an toàn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Hệ thống sử dụng mạch cảm biến để nhận diện vật thể tại các điểm mù, truyền tín hiệu về bộ xử lý trung tâm và phát ra còi báo động để tài xế kịp thời xử lý. Theo tác giả, sáng kiến có ưu điểm chi phí thấp, dễ sử dụng, hiệu quả cao và hoàn toàn có thể nhân rộng trong thực tiễn.

Giải Khuyến khích của cuộc thi được trao cho tác phẩm “Hệ thống cảnh báo sớm va chạm và hỗ trợ phanh khẩn cấp dành cho xe máy bằng công nghệ Việt Nam BikeADAS” của tác giả Hoàng Anh Tuấn, học viên chuyên ngành Tên lửa phòng không, Viện Tên lửa và Kỹ thuật điều khiển, Học viện Kỹ thuật Quân sự.

Theo tác giả, xuất phát từ thực tế số lượng xe máy tham gia giao thông tại Việt Nam rất lớn nhưng phần lớn chỉ được trang bị một số công nghệ an toàn cơ bản như phanh ABS, anh đã đưa ra ý tưởng ứng dụng các công nghệ an toàn quan trọng của ô tô vào xe máy với chi phí phù hợp.

Hệ thống BikeADAS sử dụng radar chủ động kết hợp camera để nhận diện phương tiện phía trước, xác định loại phương tiện, khoảng cách và vận tốc, từ đó đưa ra cảnh báo sớm và hỗ trợ phanh khẩn cấp khi cần thiết, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông đáng tiếc.

Một giải Khuyến khích khác thuộc về tác phẩm “Điểm nhấn cảnh báo điểm mù” của nhóm tác giả Lê Trọng Nguyên, Lê Viết Đức.

Sáng kiến sử dụng sticker nhựa màu vàng gắn tại điểm cuối của gương xe máy, giúp các phương tiện khác dễ dàng nhận biết có xe đang di chuyển gần, từ đó chủ động điều chỉnh tốc độ, giữ khoảng cách an toàn.

Theo các tác giả, bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, việc nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông của người dân vẫn là yếu tố then chốt nhằm hạn chế tai nạn giao thông.

Đánh giá về cuộc thi năm nay, các tác giả cho rằng “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam năm 2025 do báo Dân trí tổ chức là chương trình ý nghĩa, sáng tạo, góp phần khơi dậy trí tuệ cộng đồng, ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn, hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh.

“Chương trình vô cùng sáng tạo, đổi mới, sử dụng trí tuệ nhân tạo cũng như các thiết bị công nghệ tiên tiến, hiện đại trong nước cũng như nước ngoài để sáng tạo ra các tác phẩm dự thi.

Rất nhiều tác phẩm mới, sáng tạo, có thể áp dụng vào thực tiễn hiệu quả”, tác giả Lê Trọng Nguyên nói và mong muốn tác phẩm của nhóm có thể được áp dụng rộng rãi trong thực tiễn nhằm hạn chế các vụ tai nạn giao thông đáng tiếc.