Loạt ý tưởng “đậm chất công nghệ” tại Sáng kiến An toàn giao thông 2025

Chiều 28/1, báo Dân trí phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) và Công ty ô tô Toyota tổ chức lễ tổng kết và trao giải cuộc thi “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam 2025” cho các tác giả đạt giải.

Tới tham dự buổi lễ có bà Nguyễn Thị Hà, Thứ trưởng Bộ Nội vụ; Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng Phòng Hướng dẫn, tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông Cục CSGT; bà Trịnh Thu Hà, Phó Chánh Văn phòng Ủy Ban An toàn giao thông Quốc gia; bà Nguyễn Thị Thu Huyền, Phó Tổng giám đốc Công ty ô tô Toyota Việt Nam, cùng nhiều khách mời khác.

Về phía báo Dân trí có ông Phạm Tuấn Anh, Tổng biên tập; bà Nguyễn Thu Hằng, Phó tổng biên tập, cùng các trưởng, phó ban chuyên môn và đông đảo cán bộ, phóng viên, nhân viên tham gia lễ trao giải.

Cuộc thi “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam năm 2025” được tổ chức từ tháng 10/2025 tới tháng 1 trên quy mô toàn quốc, nhằm nâng cao ý thức tự giác chấp hành luật pháp của người dân khi tham gia giao thông.

Ban tổ chức cuộc thi cho hay, sau 3 tháng triển khai, ban tổ chức đã nhận được gần 600 bài thi chất lượng với ba chủ đề gần gũi, phản ánh thực tế giao thông tại Việt Nam hiện nay gồm: “Lướt mạng – Mất mạng”, “Điền vào chỗ trống” và “Trao chìa vội vàng – Hậu quả ngỡ ngàng”.

Qua các vòng sơ khảo, chung khảo, chung kết, ban giám khảo đã tìm ra 19 tác phẩm xuất sắc nhất để trao bộ giải thưởng có tổng giá trị 255 triệu đồng.

Thiết bị cảnh báo điểm mù trên xe tải

Một trong 3 sáng kiến xuất sắc đạt giải Nhì của cuộc thi là thiết bị cảnh báo điểm mù xe có tải trọng lớn, của nhóm tác giả Trần Văn Lượm, Lê Văn Mạnh và Mai Hoàn Hảo.

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, anh Mạnh (đại diện nhóm tác giả đạt giải) cho biết, do hiểu rõ những tiềm ẩn nguy hiểm to lớn của “điểm mù” trên các xe tải trọng lớn và bản thân anh cũng là người điều khiển loại phương tiện này. Đồng thời, theo anh Mạnh, trước những hậu quả được nhìn thấy rõ từ việc điều khiển ô tô khi say rượu, nên anh và các thành viên trong nhóm đã lên ý tưởng phát kiến ra thiết bị cảnh báo điểm mù và “khóa an toàn”.

Theo anh Mạnh, đến nay, nhóm đã cho ra đời được sản phẩm hoàn chỉnh, áp dụng vào thực tế một cách hiệu quả. Tuy nhiên, anh và nhóm vẫn đang cải tiến thiết bị để hạn chế việc bị nhiễu sóng với cảm biến điểm mù.

Anh Mạnh cho biết, cảm biến điểm mù của thiết bị do nhóm sáng chế sẽ dễ bị nhiễu khi gặp các radar cảm biến của những xe khác. Điều này vô tình gây bất tiện cho tài xế, giảm sự hiệu quả. Do đó, nhóm vẫn đang tìm phương án cải thiện thiết bị.

Bù lại, anh Mạnh cho biết thiết bị của nhóm có lợi thế rất lớn về mặt giá thành, khi toàn bộ việc sản xuất đều “nội địa hóa”.

Hiện nay, theo anh Mạnh, một thiết bị tương tự trên thị trường, được nhập khẩu với giá khoảng trên 7 triệu đồng, sử dụng radar để quét. Nhưng thiết bị do nhóm anh Mạnh phát triển, sản xuất chỉ có giá trên 600.000 đồng và dùng cảm biến hồng ngoại.

Trong tương lai, anh Mạnh cho hay sẽ phấn đấu tiếp tục giảm giá thành thiết bị xuống khoảng 400.000-500.000 đồng đối với một thiết bị.

Đối với “khóa an toàn”, anh Mạnh cho biết nhóm đã sáng chế ra một thiết bị đặt ở phần tựa đầu ghế lái. Thiết bị này có thể phát hiện được nồng độ cồn phát ra trong hơi thở của tài xế, từ đó phát tín hiệu, khiến nguồn điện của phương tiện bị ngắt, không thể khởi động và di chuyển. Anh Mạnh chia sẻ, nhóm đặt kỳ vọng rất cao về tính thực tế của thiết bị này.

Mục tiêu hạn chế tai nạn xe máy

“SafeHalo – Mũ bảo hiểm thông minh cảnh báo điểm mù cho người đi xe máy” là một sáng kiến đã đạt giải Khuyến khích trong chủ đề “Điền vào chỗ trống” của cuộc thi năm nay. Nhóm tác giả của sáng kiến này gồm 3 bạn trẻ: Nguyễn Đình Phong, Nguyễn Quốc Hoàng và Phạm Thu Phương.

Xuất phát từ thực tế nhiều vụ tai nạn xe máy có nguyên nhân là tài xế bị khuất tầm nhìn, đặc biệt khi đi cạnh xe tải, xe container, nhóm tác giả… đã lên ý tưởng về chiếc mũ bảo hiểm thông minh có cảnh báo điểm mù.

Em Phạm Thu Phương (đại diện nhóm tác giả) chia sẻ, chiếc mũ này được lắp đặt hệ thống camera trước – sau, từ đó thu thập dữ liệu, hình ảnh khi tài xế lưu thông để phân tích tình huống. Ngay khi nhận biết “chủ nhân” đi vào vùng điểm mù của xe tải, chiếc mũ sẽ phát tín hiệu bằng âm thanh hoặc rung để tài xế biết và tránh.

Quá trình phát triển sản phẩm, Phương cho biết nhóm gặp khó khăn về việc cân bằng chi phí và công nghệ.

Phương cho hay, giá một chiếc mũ bảo hiểm bình thường hiện nay dao động 200.000-500.000 đồng. Nhưng mũ bảo hiểm thông minh sẽ có giá thành cao hơn, bởi mũ được tích hợp công nghệ, hệ thống AI được huấn luyện liên tục. Trăn trở này cũng là mục tiêu của nhóm tác giả để giảm được giá thành sản phẩm dự kiến khoảng 2-3 triệu đồng xuống 500.000-1 triệu đồng/sản phẩm.

Đoạt giải khuyến khích, Phương cho biết bản thân và cả nhóm cảm thấy vui khi “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam” là một cuộc thi rất uy tín.

Chia sẻ về cuộc thi, Phương nói rằng bản thân khi tham gia đã tiếp nhận được nhiều kiến thức mới, hiểu hơn về các vấn đề còn tồn tại trong giao thông Việt Nam. Từ đó, các giải pháp, sáng kiến hay được nghiên cứu và ra đời.

Kết hợp AI trong điều tiết ùn tắc giao thông

“Chúng tôi rất mừng khi nhận được tin sáng kiến của nhóm đoạt giải. Bên cạnh niềm vui còn là sự vinh hạnh”, anh Nguyễn Văn Đức bày tỏ với phóng viên Dân trí chiều 28/1.

Anh Đức cùng các thành viên Trần Quốc Toàn, Lê Vĩnh Thuận, Nguyễn Minh Khoa và Nguyễn Vĩnh Thành đã đạt giải Khuyến khích cho sáng kiến về “Hệ thống mô phỏng và tối ưu hạ tầng giao thông hỗn hợp dựa trên công nghệ AIoT”.

Theo anh Đức, ban đầu, khi ý tưởng được nhen nhóm, cả nhóm đã đưa ra nhiều phương pháp khác nhau, kết hợp mô hình AI. Đến khi bắt tay vào làm, anh và các thành viên mới nhận ra bài toán giao thông hiện này không hề “dễ giải” và cần được tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau.

Chia sẻ về khó khăn trong quá trình nghiên cứu, anh Đức cho biết data, dữ liệu là một thử thách đối với nhóm. Việc thiếu dữ liệu camera gây khó khăn cho nhóm khi triển khai, thử nghiệm. Bởi, theo anh Đức, hệ thống này cần những dữ liệu do con người “nạp vào” để nâng cấp, cải tiến.

Lấy ý tưởng từ một số nước phát triển, kết hợp với thực tế tình trạng tắc nghẽn giao thông nghiêm trọng tại ngã tư Thủ Đức (TPHCM), khi xe máy thường “điền vào chỗ trống” gây xung đột với ô tô tải, nhóm của anh Đức đã quan sát lực lượng CSGT điều tiết bằng barie thủ công.

Nhóm tác giả nhận thấy việc điều tiết thủ công có hiệu quả nhưng tính dự báo không cao, chưa linh hoạt. Từ đó, các thành viên trong nhóm đã số hóa quy trình điều tiết thủ công thành công thức toán học chính xác, tối ưu.

Để xây dựng hệ thống này, nhóm tác giả đã viết lại mã nguồn, mô phỏng “dòng chảy” của xe máy; thu thập dữ liệu, môi trường… để xây dựng mô hình 4 lớp.

Kết quả, hệ thống sẽ tìm ra kịch bản đặt barie và phân luồng tối ưu, ổn định, giảm ùn tắc, tăng an toàn giao thông. Theo nhóm tác giả, hệ thống này dễ dàng nhân rộng sang các nút giao tương tự nhờ mô hình lõi toàn diện.