SK025 – Giải pháp học sâu phát hiện người lái xe sử dụng điện thoại và cảnh báo nguy cơ tai nạn nhằm tăng cường an toàn giao thông đường bộ.

1. Xuất xứ của ý tưởng – sản phẩm

Trên thế giới, hàng năm khoảng 1,19 triệu người bị thiệt mạng do tai nạn giao thông đường bộ. Thêm khoảng 20 đến 50 triệu người bị thương tích không gây tử vong, trong đó nhiều người bị tàn tật. Thương tích giao thông đường bộ gây ra thiệt hại kinh tế đáng kể cho các cá nhân, gia đình họ và cho toàn thể quốc gia. Những tổn thất này phát sinh từ chi phí điều trị cũng như năng suất lao động bị mất đối với những người thiệt mạng hoặc bị tàn tật do thương tích của họ và đối với các thành viên trong gia đình cần phải nghỉ làm hoặc nghỉ học để chăm sóc những người bị thương. Tai nạn giao thông đường bộ khiến hầu hết các quốc gia thiệt hại 3% tổng sản phẩm quốc nội.

Ở nước ta, theo thống kê của Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia cho biết, quý I/2025 (tính từ ngày 15/12/2024 đến ngày 14/3/2025), toàn quốc xảy ra 4.755 vụ tai nạn giao thông, làm chết 2.598 người, bị thương 3.198 người.

Theo báo cáo tổng kết quý I/2025 của Công an TP Hà Nội, chỉ trong quý I/2025, Phòng Cảnh sát giao thông đã xử lý hơn 5.000 trường hợp người điều khiển xe máy sử dụng điện thoại khi đang lưu thông – tăng gần 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Các điểm nóng thường tập trung ở khu vực nội thành như đường Nguyễn Trãi, Giải Phóng, Xuân Thủy – nơi lưu lượng giao thông dày đặc nhưng tỷ lệ vi phạm lại cao bất thường.

Trong những năm gần đây, tình trạng người tham gia giao thông sử dụng điện thoại khi lái xe xuất hiện rất phổ biến, đặc biệt ở học sinh, sinh viên và người trẻ. Chỉ vài giây lướt mạng xã hội, nghe – gọi hoặc trả lời tin nhắn cũng đủ khiến người lái xe mất tập trung, dẫn đến va chạm, tai nạn đáng tiếc. Thực tế tại khu vực công trường, tuyến đường quanh các trường đại học, cao đẳng cho thấy rất nhiều trường hợp vừa chạy xe máy, vừa nhìn màn hình điện thoại.

Trước thực trạng đó, vấn đề đặt ra là làm thế nào để có một giải pháp công nghệ chủ động, không chỉ tuyên truyền mà còn phát hiện và cảnh báo ngay thời điểm người lái xe dùng điện thoại có nguy cơ tai nạn. Nhóm em đã nghiên cứu và thiết kế: “Giải pháp học sâu phát hiện người lái xe sử dụng điện thoại và cảnh báo nguy cơ tai nạn nhằm tăng cường an toàn giao thông đường bộ”.

2. Tóm tắt nội dung ý tưởng

Sản phẩm là một hệ thống cảnh báo an toàn giao thông ứng dụng học sâu, gồm các thành phần chính:

• Camera giám sát người lái (gắn trên xe ô tô, xe máy, góc đường cố định) thu hình tài xế hoặc người điều khiển phương tiện.

• Mô hình học sâu (deep learning) được huấn luyện để nhận diện hành vi sử dụng điện thoại (cầm, đưa lên tai, nhìn xuống màn hình, nhắn tin…) bằng thư viện MediaPipe trích xuất khung xương người theo thời gian thực để phân biệt với các tư thế lái xe bình thường.

• Bộ xử lý và cảnh báo:

  • Khi hệ thống phát hiện người lái sử dụng điện thoại liên tục trong một khoảng thời gian ngắn (ví dụ 2–3 giây), thiết bị sẽ phát âm thanh cảnh báo trực tiếp (chuông, giọng nói nhắc nhở).

  • Đồng thời có thể ghi lại sự kiện vi phạm (thời gian, hình ảnh, vị trí) và gửi về ứng dụng hoặc máy chủ để thống kê, phân tích hành vi mất tập trung.

  • Hệ thống có thể triển khai theo 2 chế độ:

    • Trên phương tiện: thiết bị nhỏ gọn lắp trên ô tô cá nhân, xe dịch vụ, xe buýt…

    • Tại điểm cố định: tích hợp với camera giao thông hiện có để phát hiện người lái xe máy hoặc ô tô dùng điện thoại tại các nút giao, cổng trường, khu đông dân cư.

Nhờ vậy, sản phẩm vừa nhắc nhở thời gian thực giúp người lái “giật mình” tập trung trở lại, vừa tạo cơ sở dữ liệu số hóa phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục và quản lý an toàn giao thông.

Vui lòng xem mô tả chi tiết tại đây.